top of page

สนองนโยบาย “วัดมหาวิทยาลัย” ผ่านหลักสูตรสตินวัตกรรมและสันติศึกษา รุ่นที่ ๑๔

บูรณาการสติภาวนา พิธีจุดเทียนปณิธาน และการเรียนรู้ตามแนวทาง OBE

ผลประเมินสะท้อนจุดเด่น ด้านการสร้างความสัมพันธ์และแรงบันดาลใจ

พร้อมนำข้อมูลพัฒนาคุณภาพการศึกษาตามแนวทาง AUN-QA


หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสตินวัตกรรมและสันติศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร.) เดินหน้าสนองนโยบาย “วัดมหาวิทยาลัย” (Temple University) ของ พระพรหมวัชรธีราจารย์, ศ.ดร. อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ที่มุ่งสร้างความเป็นพระพุทธศาสนาให้ปรากฏในวิถีชีวิต การจัดการศึกษา และการดำเนินงานของมหาวิทยาลัย ผ่านการบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับศาสตร์สมัยใหม่ เพื่อพัฒนาบัณฑิตให้มีความรู้คู่คุณธรรมและสามารถสร้างสรรค์สันติสุขแก่สังคม


เมื่อวันเสาร์ที่ ๒๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๙ หลักสูตรฯ จัดกิจกรรมปฐมนิเทศนิสิตใหม่ รุ่นที่ ๑๔ ภายใต้แนวคิด “เปิดตัวนิสิตใหม่ เปิดใจสู่สตินวัตกรรมและสันติศึกษาเพื่อสันติสุขทุกลมหายใจ” ณ ห้องพุทธเมตตา (D424) และห้องสันติศึกษา (D423) เพื่อเตรียมความพร้อมในการศึกษาภาคการศึกษาที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๙ โดยออกแบบกิจกรรมให้เชื่อมโยงการพัฒนาสติ การสร้างความสัมพันธ์ และการเรียนรู้ทางวิชาการอย่างเป็นระบบ


๑) เริ่มด้วยความสงบ จบด้วยความฉลาด

กิจกรรมภาคเช้าเริ่มต้นด้วยการทำวัตรสวดมนต์และเจริญสติภาวนา ภายใต้แนวคิด “สันติสุขทุกลมหายใจ” ก่อนเข้าสู่พิธีเปิดโครงการปฐมนิเทศและให้โอวาทนิสิตใหม่ โดยพระครูสังฆกิจดิลก, ดร. ผู้อำนวยการหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสตินวัตกรรมและสันติศึกษา

นับเป็นการสะท้อนอัตลักษณ์ของมหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนา ที่มิได้มุ่งเน้นเพียงการถ่ายทอดองค์ความรู้ในห้องเรียน แต่ให้ความสำคัญกับการฝึกฝนจิตใจ การพัฒนาสติ และการสร้างความพร้อมภายในตนเองก่อนเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้

แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับปรัชญาของหลักสูตร “สันติสุขทุกลมหายใจ สติเมื่อใด สันติเมื่อนั้น” ซึ่งมุ่งให้การเจริญสติเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาตนเองและการสร้างสันติสุขในชีวิตประจำวัน


๒) สานสัมพันธ์พี่น้อง จุดเทียนปณิธาน สร้างแรงบันดาลใจแห่งการเรียนรู้

กิจกรรมสำคัญอีกส่วนหนึ่ง ได้แก่ “กลุ่มสัมพันธ์พี่น้องปรองดองสันติสุข” โดย พระอาจารย์ปราโมทย์ วาทโกวิโท, ดร. ร่วมกับนิสิตปริญญาโท รุ่นที่ ๑๓ ผ่านกระบวนการแนะนำรุ่นน้อง แนะนำรุ่นพี่ และกิจกรรมใจประสานใจ เพื่อสร้างความคุ้นเคย ความไว้วางใจ และความสัมพันธ์อันดีระหว่างนิสิตรุ่นพี่กับรุ่นน้อง

กิจกรรมสุดท้ายในภาคเช้า คือ พิธีจุดเทียนปณิธานและมอบตัวเป็นศิษย์ พร้อมกิจกรรมผูกข้อมือ โดย พระครูสังฆกิจดิลก, ดร. ซึ่งเป็นกระบวนการเชิงสัญลักษณ์ที่มุ่งสร้างความตระหนักถึงคุณค่าของความเป็นศิษย์ ความกตัญญู ความเคารพต่อครูอาจารย์ และความมุ่งมั่นในการศึกษาเพื่อพัฒนาตนเองและสังคม สะท้อนการนำคุณค่าทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมแห่งความเป็นกัลยาณมิตรมาประยุกต์ใช้ในการจัดการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา โดยให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ร่วมกันอย่างเกื้อกูล ทั้งปริญญานอกและปริญญาใน

จากนั้นนิสิตก็ร่วมกันถวายภัตตาหารเพลและร่วมกันรับประทานอาหารสะท้อนวิถีชีวิตชาวพุทธที่มุ่งบำเพ็ญบุญมีพระสงฆ์นิสิตในรุ่นเป็นเนื้อนาบุญมามหาวิทยาลัยเหมือนได้มาวัดด้วย


๓) เปิดโลกการเรียนรู้สตินวัตกรรม มุ่งพัฒนาสตินวัตกรและวิศวกรสันติภาพ

สำหรับกิจกรรมภาคบ่าย เป็นการแนะนำแนวทางการเรียนการสอนและรับฟังบรรยายพิเศษ เรื่อง “แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับสตินวัตกรรม : สติเมื่อใด สันติเมื่อนั้น” โดย ผศ.ดร.อุทัย สติมั่น อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร ทำให้สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิดพื้นฐานของสตินวัตกรรม และเตรียมความพร้อมให้นิสิตเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ระดับบัณฑิตศึกษา โดยเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางพระพุทธศาสนากับศาสตร์สมัยใหม่ การวิจัย และการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อสันติสุข

ทั้งนี้ หลักสูตรมุ่งพัฒนานิสิตให้เป็น “สตินวัตกร” และ “วิศวกรสันติภาพ” ที่สามารถนำหลักสติ พุทธสันติวิธี และกระบวนการเรียนรู้เชิงนวัตกรรมไปประยุกต์ใช้ในการป้องกัน เยียวยา พัฒนา และรักษาสันติสุขให้เกิดขึ้นต่อไป


๔) ผลประเมินสะท้อนจุดเด่นด้านความสัมพันธ์และการจัดกิจกรรม

ภายหลังการจัดกิจกรรม หลักสูตรฯ ได้ดำเนินการประเมินผลผ่านระบบสารสนเทศ โดยใช้แบบประเมินจำนวน ๑๕ ข้อ ครอบคลุม ๕ ด้าน เพื่อรวบรวมข้อมูลประกอบการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาตามแนวทาง AUN-QA และ Outcome-Based Education (OBE)

ผลการประเมินรายด้านล่าสุดพบว่า ด้านการจัดกิจกรรมปฐมนิเทศและด้านการสร้างแรงบันดาลใจและความสัมพันธ์ มีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากันที่ ๔.๗๑ จาก ๕ คะแนน รองลงมา ได้แก่ ด้านความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักสูตร ๔.๖๐ คะแนน ด้านประโยชน์และความพึงพอใจโดยรวม ๔.๕๔ คะแนน และด้านความพร้อมในการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา ๔.๕๐ คะแนน

เมื่อพิจารณารายข้อ พบว่า กิจกรรมส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างนิสิต อาจารย์ และบุคลากร ได้รับคะแนนเฉลี่ยสูงสุดที่ ๔.๘๖ จาก ๕ คะแนน สอดคล้องกับการออกแบบกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์พี่น้องปรองดองสันติสุข พิธีจุดเทียนปณิธาน และกิจกรรมผูกข้อมือ ซึ่งมุ่งส่งเสริมความผูกพันและสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ร่วมกัน

นอกจากนี้ ความเหมาะสมของสถานที่และสิ่งอำนวยความสะดวก รวมถึงการได้รับข้อมูลเกี่ยวกับอาจารย์ที่ปรึกษา ช่องทางติดต่อ และระบบสนับสนุนนิสิต มีค่าเฉลี่ยเท่ากันที่ ๔.๗๙ คะแนน สะท้อนการรับรู้เชิงบวกต่อการจัดสภาพแวดล้อมและระบบสนับสนุนการเรียนรู้

ขณะเดียวกัน ประเด็นความเข้าใจเกี่ยวกับการศึกษาค้นคว้า การวิจัย และการจัดทำวิทยานิพนธ์ มีค่าเฉลี่ย ๔.๑๔ คะแนน ซึ่งหลักสูตรสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลสำหรับพัฒนากิจกรรมเสริมความพร้อมด้านการวิจัยและวิทยานิพนธ์ให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น


๕) จากกิจกรรมปฐมนิเทศ สู่การขับเคลื่อนวัดมหาวิทยาลัยอย่างเป็นรูปธรรม

การจัดกิจกรรมปฐมนิเทศนิสิตใหม่ รุ่นที่ ๑๔ ครั้งนี้ สะท้อนแนวทางการบูรณาการพระพุทธศาสนาเข้ากับการจัดการศึกษาผ่านกิจกรรมที่เชื่อมโยงทั้งมิติทางจิตใจ สังคม และวิชาการ ตั้งแต่การสวดมนต์เจริญสติภาวนา การสร้างความสัมพันธ์แบบกัลยาณมิตร พิธีแสดงปณิธานแห่งความเป็นศิษย์ ไปจนถึงการเรียนรู้แนวคิดพื้นฐานด้านสตินวัตกรรม

กระบวนการดังกล่าวจึงเป็นตัวอย่างของการนำแนวนโยบาย “วัดมหาวิทยาลัย” มาประยุกต์สู่การดำเนินงานของหลักสูตร โดยมีสติเป็นฐานของการเรียนรู้ มีความสัมพันธ์อันดีเป็นพลังสนับสนุน และมีการพัฒนาองค์ความรู้ทางวิชาการเป็นเครื่องมือสร้างสรรค์สันติสุขแก่สังคม

พร้อมกันนี้ การนำผลประเมินมาวิเคราะห์และใช้ประกอบการปรับปรุงกิจกรรม ยังแสดงถึงความมุ่งมั่นของหลักสูตรในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อส่งเสริมให้นิสิตบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวังและสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง


“สันติสุขทุกลมหายใจ สติเมื่อใด สันติเมื่อนั้น” จึงเป็นทั้งปรัชญาและทิศทางการจัดการศึกษาของหลักสูตร ที่มุ่งสร้างบัณฑิตผู้มีสติ ปัญญา คุณธรรม และความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อสันติภาพ อันเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาสู่การพัฒนาชีวิตและสังคมสันติสุขนั้นเอง


#สตินวัตกรรมและสันติศึกษา

#สตินวัตกร

#วิศวกรสันติภาพ


Comments


© 2022 หลักสูตรสตินวัตกรรมและสันติศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
bottom of page